Ubezpieczenie na życie dla przedsiębiorcy: kogo wskazać jako uposażonego i jaką sumę wybrać

Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą przy wyborze ubezpieczenia na życie podejmuje dwie decyzje: kogo wskazać jako uposażonego i jaką sumę ubezpieczenia wybrać. Uposażony to osoba, która otrzyma świadczenie po śmierci ubezpieczonego. Suma ubezpieczenia to kwota, którą towarzystwo wypłaci, gdy nastąpi zdarzenie objęte umową.

Kogo wskazać jako uposażonego w ubezpieczeniu na życie?

Uposażonym może być osoba wskazana przez ubezpieczającego, niezależnie od stopnia pokrewieństwa, a wskazanie można zmienić lub odwołać w każdym czasie (art. 831 § 1 Kodeksu cywilnego). Może to być współmałżonek, dziecko albo rodzic, ale też na przykład wspólnik. Jerzy Markowski przedstawia propozycje ubezpieczeń na życie.

Uposażonych można wskazać kilku i określić udział każdego z nich w świadczeniu. Jeśli udziałów nie określono, są równe (art. 831 § 2 Kodeksu cywilnego). Warto też wskazać uposażonego zastępczego na wypadek, gdyby osoba wskazana jako pierwsza zmarła wcześniej albo razem z ubezpieczonym.

Czy warto wskazać dwóch uposażonych na wypadek wspólnego wypadku małżonków?

Tak. Jeśli w chwili śmierci ubezpieczonego nie ma uprawnionego, suma ubezpieczenia przypada najbliższej rodzinie ubezpieczonego w kolejności określonej w OWU, czyli ogólnych warunkach ubezpieczenia (art. 832 § 2 Kodeksu cywilnego). To niekoniecznie osoba, którą ubezpieczony wybrałby sam. Jerzy Markowski radzi, aby w ubezpieczeniu na życie pierwszym uposażonym był współmałżonek, a drugim jedno z rodziców ubezpieczonego, bo zdarza się, że małżonkowie giną razem w wypadku.

Czy niepełnoletnie dziecko może być uposażonym w polisie na życie?

Tak, przepisy nie zakazują wskazania niepełnoletniego dziecka jako uposażonego, ale do pełnoletności pieniędzmi zarządza w jego imieniu przedstawiciel ustawowy, zwykle rodzic albo opiekun. Jerzy Markowski odradza wskazywanie niepełnoletniego dziecka jako uposażonego, bo do pełnoletności pieniędzmi zarządza wtedy ktoś inny, a dużą kwotę wypłaconą osiemnastolatkowi łatwo zmarnować.

Zanim wskażesz dziecko jako jedynego uposażonego, sprawdź w OWU, czy umowa pozwala na przykład rozłożyć wypłatę świadczenia w czasie. Takie możliwości zależą od wariantu umowy.

Jaką sumę ubezpieczenia na życie wybrać, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą?

Jerzy Markowski radzi osobom prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą, aby suma ubezpieczenia na życie pokrywała nie tylko kredyt hipoteczny, ale też zobowiązania firmy, i aby wyznaczyły zarządcę sukcesyjnego firmy.

Przy ustalaniu sumy warto zsumować trzy elementy: pozostałe raty kredytów prywatnych i firmowych, zobowiązania firmy wobec osób trzecich, na przykład leasingi i należności kontrahentów, oraz koszty utrzymania rodziny przez czas, w którym firma zostanie uporządkowana lub przekazana następcy.

Co dzieje się z firmą jednoosobową po śmierci właściciela, jeśli nie ma zarządcy sukcesyjnego?

Bez zarządcy sukcesyjnego prowadzenie firmy, wykonywanie umów i rozliczenia z kontrahentami po śmierci właściciela są znacznie trudniejsze do czasu zakończenia formalności spadkowych. Decyzje dotyczące majątku firmy podejmują wtedy spadkobiercy, często dopiero po uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku.

Według komunikatu Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 25 listopada 2022 roku do tego dnia powołano w Polsce 40,5 tys. zarządców sukcesyjnych, a 3,4 tys. z nich prowadziło wtedy przedsiębiorstwa.

Czym jest zarządca sukcesyjny i jak go wyznaczyć?

Zarządca sukcesyjny to osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych, która tymczasowo prowadzi przedsiębiorstwo po śmierci jego właściciela, zanim zostaną załatwione formalności spadkowe. Zasady opisuje ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Zarządcą może zostać członek rodziny albo osoba spoza niej, ale nie może nim być osoba prawna.

Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może powołać zarządcę sukcesyjnego za życia: składa oświadczenie o powołaniu i uzyskuje pisemną zgodę wskazanej osoby. Według tego samego komunikatu ministerstwa 2,8 tys. z 40,5 tys. zarządców powołali spadkobiercy po śmierci właściciela firmy.

Zarządca sukcesyjny a ubezpieczenie na życie: jak to połączyć

Zarządca sukcesyjny i ubezpieczenie na życie rozwiązują różne problemy. Zarządca prowadzi firmę po śmierci właściciela, a świadczenie z polisy daje rodzinie pieniądze na spłatę zobowiązań i utrzymanie w tym czasie.

• Zarządca sukcesyjny: kto przejmie bieżące decyzje w firmie zaraz po śmierci właściciela
• Suma ubezpieczenia na życie: skąd wziąć pieniądze na spłatę zobowiązań i utrzymanie rodziny w tym czasie
• Testament: co stanie się z firmą w dłuższej perspektywie

Czy przy kredycie trzeba mieć ubezpieczenie na życie?

Przepisy nie nakładają ogólnego obowiązku posiadania ubezpieczenia na życie przy zaciąganiu kredytu, ale banki często wymagają go jako zabezpieczenia spłaty, zwłaszcza przy kredycie hipotecznym. Zakres takiego ubezpieczenia, w tym to, czy obejmuje też niezdolność do pracy, zależy od warunków konkretnego banku i wybranego wariantu polisy.

Dla osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą samo ubezpieczenie wymagane przez bank zwykle nie wystarcza, bo pokrywa tylko pozostałą kwotę kredytu, a nie zobowiązania firmy wobec kontrahentów czy pracowników.

Najczęstsze błędy przy wyborze uposażonego i sumy ubezpieczenia

Oto błędy, które utrudniają wypłatę świadczenia albo sprawiają, że pieniądze nie trafiają tam, gdzie powinny.

1. Wskazanie tylko jednego uposażonego, bez uposażonego zastępczego na wypadek wspólnego zdarzenia z udziałem obu małżonków.
2. Wskazanie niepełnoletniego dziecka jako jedynego uposażonego, bez przemyślenia, kto będzie zarządzał środkami do czasu jego pełnoletności.
3. Ustalenie sumy ubezpieczenia wyłącznie na podstawie pozostałego kredytu hipotecznego, bez uwzględnienia zobowiązań firmy.
4. Brak aktualizacji listy uposażonych po rozwodzie, ślubie albo narodzinach dziecka.
5. Brak wyznaczonego zarządcy sukcesyjnego przy jednoosobowej działalności gospodarczej, co utrudnia dalsze funkcjonowanie firmy.

Przed podpisaniem polisy sprawdź, jak zdefiniowano w niej zdarzenie ubezpieczeniowe i jakie są wyłączenia odpowiedzialności, czyli sytuacje, w których towarzystwo nie wypłaci świadczenia.

Zakres ochrony zależy od umowy i OWU. Jeśli chcesz sprawdzić, co obejmuje Twoja polisa, albo dobrać nową, zadzwoń do Jerzego Markowskiego: +48 880 454 880.

Najczęstsze pytania

Kogo wybrać na pierwszego, a kogo na drugiego uposażonego w ubezpieczeniu na życie?

Jerzy Markowski radzi, aby w ubezpieczeniu na życie pierwszym uposażonym był współmałżonek, a drugim jedno z rodziców ubezpieczonego, bo zdarza się, że małżonkowie giną razem w wypadku.

Czy można zmienić uposażonego w trakcie trwania polisy na życie?

Tak, uposażonego można zmieniać w dowolnym momencie trwania umowy, zazwyczaj poprzez pisemne oświadczenie złożone do towarzystwa ubezpieczeń. Warto to zrobić po każdej ważnej zmianie w życiu, na przykład ślubie, rozwodzie czy narodzinach dziecka.

Co się stanie z pieniędzmi z polisy, jeśli nie wskażę uposażonego?

Jeśli w chwili śmierci ubezpieczonego nie ma uprawnionego, suma ubezpieczenia przypada najbliższej rodzinie ubezpieczonego w kolejności określonej w OWU (art. 832 § 2 Kodeksu cywilnego). Tę kolejność sprawdzisz w OWU swojej polisy.

Czy zarządcę sukcesyjnego musi wyznaczyć notariusz?

Nie. Przedsiębiorca może sam powołać zarządcę sukcesyjnego za życia, składając oświadczenie o powołaniu i uzyskując pisemną zgodę wskazanej osoby. Po śmierci przedsiębiorcy zarządcę mogą powołać spadkobiercy, według zasad z ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej.

Jak ubezpieczenie na życie uzupełnia zarząd sukcesyjny w planowaniu przyszłości firmy?

Zarządca sukcesyjny prowadzi firmę po śmierci właściciela, a świadczenie z ubezpieczenia na życie daje pieniądze na spłatę zobowiązań i utrzymanie rodziny w tym czasie.